Wat is Buteyko

Adem minder. Leef meer.

De Buteyko-methode is ontwikkeld door de Russische arts Konstantin Buteyko (1923–2003).
Hij ontdekte dat veel mensen onbewust te diep en te vaak ademen en dat juist die overmatige ademhaling aan de basis ligt van talloze gezondheidsklachten. Waar vaak wordt gedacht dat méér ademen méér zuurstof oplevert, ontdekte Buteyko het tegendeel: intensievere ademhaling leidt tot minder zuurstof in de lichaamscellen.

De ontdekking van Konstantin Buteyko

Als jonge arts observeerde Buteyko dat ernstig zieke patiënten juist zwaarder ademden dan gezonde mensen. Hij vroeg zich af: “Kan het zijn dat niet de ziekte, maar de ademhaling zelf het probleem is?”
Toen bij hemzelf een hoge bloeddruk werd vastgesteld, besloot hij te experimenteren met zijn eigen ademhaling. Door rustiger te ademen merkte hij dat zijn hoofdpijn en hartkloppingen verdwenen; zodra hij weer diep ging ademen, keerden de klachten terug. Dat moment markeerde het begin van een levenslange zoektocht naar een gezonde, natuurlijke ademhaling.

De fysiologische verklaring

Bij de ademhaling nemen de longen zuurstof op en geven ze koolzuurgas (CO₂) af.
Zuurstof hecht zich in het bloed aan hemoglobine en wordt zo naar de organen vervoerd.
In de cellen wordt zuurstof gebruikt om energie te maken; daarbij ontstaat CO₂ als ‘afvalproduct’.
Maar Buteyko ontdekte dat koolzuurgas veel meer is dan een afvalstof:
het is essentieel om zuurstof op celniveau vrij te maken.

Bij te intensief ademen daalt het CO₂-niveau, waardoor zuurstof niet goed kan loslaten van hemoglobine.
Het gevolg: de cellen krijgen juist mínder zuurstof, ook al ademen we meer.

“Koolzuur is de hoofdregelaar van alle lichaamsfuncties.
Zuurstof is slechts een bron van energie, en regelt niets.” – Konstantin Buteyko

Wat gebeurt er bij te diepe ademhaling?

Door een te krachtige ademhaling verliezen we te veel CO₂.
Dat kan leiden tot vernauwing of verkramping van glad spierweefsel in:

• de bloedvaten → hoge bloeddruk, koude handen en voeten
• de bronchiën → astma, benauwdheid
• de darmen → obstipatie, prikkelbare darmen

Buteyko zag deze reacties als natuurlijke reflexen van het lichaam:
pogingen om het verdere verlies van CO₂ te beperken.

Therapeutische mogelijkheden

Wanneer de ademhaling weer kalmer en lichter wordt, neemt de hoeveelheid CO2 toe, ontspannen de luchtwegen en bloedvaten zich, en kan het lichaam zichzelf herstellen. De Buteyko-methode blijkt effectief bij onder andere:

• astma, bronchitis, COPD
• slaapapneu, snurken
• hyperventilatie, paniekaanvallen
• hoge bloeddruk, hartritmestoornissen
• chronische vermoeidheid, stress
• spastische darmen, obstipatie
• migraine, spanningsklachten